Nhân quả và báo ứng – Góc nhìn

Dân chúng nói một cách đơn giản: “Gieo nhân nào gặt quả ấy”. Người tin vào nhân quả rất nhiều mà kẻ không tin cũng không ít.

Tuy gọi là Luật nhưng không phải do nhà nước ban hành, luật nhân quả không có người hoặc cơ quan giám sát bắt buộc dân chúng thi hành. Chỉ những sự mắt thấy tai nghe trong cuộc đời khiến con người giác ngộ, tự giác gò mình theo khuôn phép.

Sống thiện, làm việc thiện thì tâm an, phiền giảm, ngược lại sống giả dối, làm điều ác thì tâm bất an, đời chìm vào bể khổ.

Dù không mê tín, cũng chẳng duy tâm nhưng quả thật người viết đã chứng kiến không ít người làm nghề giết mổ gia súc, con cháu đời sau bệnh tật, nghiện ngập, không mấy người thành đạt.

Gần đây có kẻ trùng tu chùa rồi mang ảnh cả nhà vào treo ở gian chính điện, vênh vang xem thường dư luận, tự xem mình ngang với thần linh, hậu quả là chẳng cần chờ đến đời sau, bản thân làm ăn lụn bại, vướng vòng lao lý phải ngồi tù.

Những người ngụy tạo chứng cứ, nhắm mắt xử liều, đẩy người vô tội tù oan, thậm chí lĩnh án tử hình (như các vụ án oan sai Huỳnh Văn Nén, Nguyễn Thanh Chấn,…), một số người sau đó mất chức, bị đuổi khỏi ngành hoặc ngồi sau song sắt.



Ảnh minh họa: petrotimes.vn

Có người bảo đó là sự công minh của luật pháp, thực ra đấy cũng là quả báo, gieo tội ác tất phải gặt trừng phạt.

Có kẻ làm đến chủ tịch tỉnh như Nguyễn Trường Tô ăn chơi trác táng, cuối đời làm cái nhà to tướng tận góc rừng không dám về quê.

Không ít kẻ nhận sổ hưu một cái là cuộc sống thu lại sau mấy bức tường, ra phố sợ người ta xì xào, “cuối đời lầm lũi mà đi”, người cũ dưới quyền ngoảnh mặt, ấy cũng là quả báo.

Đức Phật tổ bảo các phật tử: “Có 10 giới trọng, nếu người thọ giới Bồ Tát mà không đọc tụng giới này thì chẳng phải Bồ Tát, chẳng phải đệ tử của Phật”. 

Trong 10 giới trọng (điều cấm kỵ), giới thứ hai là “Trộm cướp”, giới thứ tư là “Vọng ngữ”.

Trộm cướp thì khỏi phải giải thích, còn “Vọng ngữ là tự mình nói dối, dạy người nói dối, phương tiện nói dối, nhân nói dối, duyên nói dối, cách thức nói dối, nghiệp nói dối, cho đến không thấy nói thấy, thấy nói không thấy, thân và tâm nói dối”. [1]

Trương Minh Tuấn và Nguyễn Bắc Son, cướp thì không thể kết luận nhưng trộm thì chắc chắn là có, thay vì dùng từ “trộm”, có thể nói họ đã “đánh cắp” niềm tin của dân chúng vào sự nêu gương của người đứng đầu.

Cuộc đời của họ – tức là “thân và tâm” – dính với “nghiệp nói dối”.

Về chuyện “vọng ngữ”, có người khi đương chức khoa chân múa tay, hùng hồn diễn thuyết, báo chí chụp lấy tâng tận mây xanh, thuộc cấp cúi đầu khúm núm.

Khi còn tại vị Trương Minh Tuấn đã cho in cuốn sách có nội dung dạy đời, dạy người, thế nhưng đằng sau cuốn sách lại là những việc làm xấu xa khiến dân chúng khinh thường, khiến tổ chức không thể không kỷ luật.

Mới đây Trương Minh Tuấn cùng Nguyễn Bắc Son đều bị khởi tố, bị bắt tạm giam chờ ngày ra tòa.

Hai người này chỉ có lỗi với tổ chức, với chính quyền hay đều bị quả báo vì tội lỗi mà họ gây ra với dân, với nước?

Nếu bảo họ đã “tự chuyển hóa” từ người tốt thành người xấu thì có vẻ không hợp quy luật bởi họ đều có lý lịch trong sạch, bằng cấp cao siêu, môi trường làm việc sáng láng, chẳng có gì tăm tối, dân gian đúc kết “Gần mực thì đen, gần đèn thì rạng”, vậy họ phải “rạng” chứ sao lai “đen”?

Nếu cho rằng họ “tự chuyển hóa” từ “người xấu vừa” thành “người rất xấu” cũng không  đúng bởi nếu “xấu vừa” thì đã không được quy hoạch người đứng đầu một ngành bởi “quy trình” rất chặt chẽ.

Thôi thì cứ tạm cho rằng họ bị báo ứng vì ăn ở.

Câu răn dạy của người xưa “Đời cha ăn mặn, đời con khát nước” mới đây hình như đã xuất hiện một biến thể ngược lại, ấy là “Đời con ăn bẩn, đời cha vạ lây”.

Một ông viết kịch, sáng tác nhạc và nghiên cứu văn hóa có con là Bộ trưởng. Khi ông con còn tại vị, một nhóm giáo sư, nghệ sĩ và nhà báo với sự hỗ trợ của một vài cơ quan cấp bộ cùng nhau tổ chức hội thảo vinh danh ông cụ, sự kiện này khiến mạng xã hội xuất hiện nhiều ý kiến khen chê.

Tại hội thảo có một số ý kiến ca tụng, chẳng hạn:

Tôi nói đặc biệt bởi chúng ta hầu hết chưa biết nhiều về nhạc sĩ, nhà viết kịch …  một cán bộ văn hoá khiêm nhường, một nghệ sĩ đa tài nhưng lặng lẽ.

“Kịch của ông hoàn toàn mang tính chuyên nghiệp nhưng lại được diễn ở các sân khấu quần chúng”. [2]

Nhiều người hàng chục, thậm chí hàng trăm năm sau khi mất, công trình của họ mới được nhìn nhận đánh giá, được vinh danh nên việc tổ chức hội thảo về các công trình của ông thân sinh ông Bộ trưởng cũng là điều bình thường.

Vả lại việc khen chê một con người, một công trình không hiếm khi lại tùy thuộc vào “cá kiến” chứ không phải là “thiên kiến”. 

Người đời thường viện dẫn một hình ảnh rất quen thuộc, những bông lúa mẩy bao giờ cũng cong xuống, chỉ bông lép mới vươn thẳng để nói về những người khiêm nhường, đa tài nhưng lặng lẽ.

Điều đáng tiếc là trong hội thảo, các vị giáo sư, nhà nghiên cứu, lãnh đạo Hội nhạc sĩ,… không nêu được cụ thể những bài hát “sống mãi với thời gian”, những tác phẩm “đi cùng năm tháng” mà lại vận dụng tối đa khả năng sử dụng uyển ngữ, chẳng hạn “kịch chuyên nghiệp” nhưng chỉ được diễn ở các “sân khấu quần chúng” chứ không phải là “nghiệp dư”, hay “chúng ta hầu hết chưa biết” vì ông là người “đa tài nhưng lặng lẽ”…

Người phương Tây có câu châm ngôn: “Cái gì của Xê-da phải trả lại cho Xê-da”, thế có nghĩa là cái gì không phải của Xê-da thì đừng dúi vào tay Xê-da, dúi vào là phải tội.

Việc ông con ngồi tù chắc sẽ khiến gia đình buồn lòng, thế là báo hiếu hay ngược lại, thế có phải cũng là nhân quả hay phải nói ngược lại là “quả nhân”?

Nhân quả theo giáo lý nhà Phật là khuyên răn chúng sinh, liệu có đúng với các đối tượng như cơ quan, tổ chức, chủ trương, chính sách,…?

Người viết cho là có.

Chẳng hạn ngành Giáo dục, suốt mấy chục năm duy trì tình trạng “Chuột chạy cùng sào mới vào sư phạm”, suốt nhiều thập niên hô hào “Giáo dục là quốc sách hàng đầu” nhưng lương thày giáo thì thuộc loại thấp nhất,…

Gieo “nhân” như thế nên mới xuất hiện trường hợp thày không ra thày, trò hỗn với thày, phụ huynh bắt thày cô quỳ, đòi phạt thày cô cả trăm triệu đồng,…

Rồi chuyện cán bộ quản lý giáo dục sửa điểm thi trong kỳ thi quốc gia, bỏ túi hàng trăm triệu đồng, Giám đốc sở Nội vụ nhắn tin xin nâng đỡ người nhà thi viên chức giáo dục…

Vậy nếu nói “Gieo nhân cùng sào, gặt mùa thóc lép” chắc không hoàn toàn sai.

Lại có chuyện người trẻ gần đây đua nhau vào thi vào học một số ngành đặc biệt, điểm trúng tuyển ba môn cộng lại có lúc chẳng kém gì ngành Y khoa, ngành này lại còn thêm tiêu chí xét nét lý lịch ông bà, bố mẹ,…

Vì sao lại có tình trạng a dua như vậy? Vì nhìn người làm việc trong ngành ấy với những bộ sắc phục có vẻ oai vệ lắm, hơn nữa nghề nghiệp còn giúp một bộ phận không nhỏ người hàng ngày kiếm “tiền tươi thóc thật” dễ như móc đồ trong túi, thế là lao vào, chuyện nhân quả mấy người để ý.

Trên truyền thông, dân chúng dị nghị về ngành ấy đếm không xuể, nào là cán bộ lực lượng trở thành “anh hùng núp”, thực thi công vụ thì “vung tay chạm má”, “dùng chân tác động”, còn dân thì “tự va vào gậy”… phải nhập viện.

Minh chứng là bài viết trên báo Plo.vn: “Gãy mũi vì “mặt va vào gậy” cảnh sát giao thông”. [3]

Thời gian gần đây, cả chục quan chức cấp cao của ngành ấy bị kỷ luật, một số bị khai trừ, tước quân tịch hoặc ngồi tù, có người ốm đau, bệnh tật phải nhập viện khi xét xử tại tòa, đó chẳng phải nhân quả thì là gì?

Ngày xưa, dân gian nói: “Ở đời có bốn cái ngu; Làm mai, nhận nợ, gác cu, cầm chầu”. Xin không giải thích từng cái “ngu” của ngày xưa, mà chỉ muốn nói thêm, rằng ngày nay không còn là bốn cái ngu nữa, ít nhất cũng phải thêm “cái ngu” thứ năm, ấy là hối lộ thánh thần.

Không ít người đem những đồng tiền, hiện vật kiếm được một cách mờ ám cúng dường tại các đình, đền, chùa, mong thần, phật độ cho tai qua nạn khỏi để còn … tiếp tục các “chuyến tàu vét”.

Những kẻ làm quan hay kinh doanh thuộc diện “ngu thứ năm” ấy liệu một tay có thể che trời, có thể lừa dối thánh thần?

Người viết tin là không.

Tài liệu tham khảo:

[1] https://thuvienhoasen.org/a2457/i-muoi-gioi-trong

[2] https://vietnamnet.vn/vn/giai-tri/di-san-my-thuat-san-khau/nhac-si-truong-minh-phuong-gia-lang-cua-gioi-van-hoc-nghe-thuat-viet-nam-348331.html

[3] https://plo.vn/xa-hoi/gay-mui-vi-mat-va-vao-gay-csgt-95712.html

Add a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *